Trĩ ngoại là gì, nguy hiểm không? Nguyên nhân, triệu chứng và điều trị

Trĩ ngoại là một dạng bệnh lý phổ biến gây ra nhiều nỗi lo cho bệnh nhân, tuy nhiên bệnh lại không dễ dàng chữa trị một cách dứt điểm, làm ảnh hưởng nhiều tới công việc và sinh hoạt thường ngày. Vậy nguyên nhân, triệu chứng và cách chữa trị căn bệnh này như thế nào ? Chúng ta sẽ cùng tìm hiểu ngay sau đây.

Trĩ ngoại là gì, có nguy hiểm không?

Bệnh trĩ ngoại là một dạng búi trĩ được hình thành bên dưới đường lược do những tĩnh mạch khu vực này bị sưng phồng lên, do bị chèn ép quá mức hoặc bị viêm hay tích tụ máu trong thời gian dài mà người bệnh không biết.

Khác với bệnh trĩ nội tuy không phân thành từng cấp độ mà chỉ tăng dần theo kích thước làm cho búi trĩ ngày một to ra gây viêm nhiễm, ảnh hưởng đến sức khỏe nghiêm trọng. Điều này cũng đồng nghĩa với việc nếu như bệnh trĩ ngoại được phát hiện sớm thì sẽ dễ dàng trong phòng tránh và điều trị bệnh một cách hiệu quả.

Hình ảnh về bệnh trĩ ngoại
Hình ảnh về bệnh trĩ ngoại

Bệnh trĩ ngoại tuy không gây ảnh hưởng đến tính mạng nhưng có thể gây ra những cơn buốt rát, ngứa ngáy, vướng víu, luôn luôn cảm thấy khó chịu tới cuộc sống sinh hoạt của người bệnh. Nếu như người bệnh chủ quan không có phương án điều trị dứt điểm và kịp thời sẽ dẫn tới những hậu quả nghiêm trọng khác như viêm nhiễm vùng hậu môn, gây thiếu máu, suy giảm dinh dưỡng, trí nhớ…

Triệu chứng bệnh trĩ ngoại

Trĩ ngoại là nằm ở dưới da, bên dưới đường lược, từ đám rối trĩ ngoại. Thời gian đầu triệu chứng của bệnh giống như trĩ nội và trĩ tổng hợp.

  • Đi ngoài ra máu: Thời gian đầu xuất hiện đi ngoài ra máu, máu thường đỏ tươi. Đây là biểu hiện của bệnh trĩ ngoại thường hay gặp nhất và là lý do khiến cho người bệnh phải tới cơ sở y tế khám chữa bệnh. Tình trạng này không phải lúc nào cũng đi ngoài ra máu, nhiều người mắc bệnh mà không có triệu chứng này.
  • Căng tức ở vùng hậu môn: Đây là cảm giác hay xuất hiện ngay cả khi không hoạt động, cơn đau tức ở vùng hậu môn gây ra nhiều khó chịu cho người bệnh.
  • Đi ngoài thấy búi trĩ nhô ra ngoài hậu môn: Búi trĩ có thể tự động thụt lên khi bệnh ở giai đoạn bệnh trĩ độ 1, độ 2 hoặc phải sử dụng tay để đẩy lên khi bệnh trĩ ngoại độ 3 hoặc không thể đẩy lại vào trong ống hậu môn khi trĩ đang ở độ 4. Thời gian đầu, trĩ sa độ 1, 2 ít gây ra phiền phức hơn, từ độ 3 trở lên sẽ khiến cho người bệnh luôn cảm thấy khó chịu mỗi khi đứng và làm việc nặng, trong đó ở trĩ độ 4 khiến cho người bệnh vô cùng bất tiện trong sinh hoạt hàng ngày.
  • Đau rát vùng hậu môn: Triệu chứng bệnh trĩ ngoại này chỉ có thể xuất hiện cao điểm trong và sau khi đi vệ sinh, hoặc có thể diễn biến âm ỉ trong cả ngày, nhất là khi ngồi, ảnh hưởng rất nhiều tới sinh hoạt thường ngày của bệnh nhân.
Bệnh nhân có biểu hiện ngứa rát vùng hậu môn
Bệnh nhân có biểu hiện ngứa rát vùng hậu môn

Những triệu chứng của bệnh trĩ ngoại này đều xảy ra vào giai đoạn sớm của bệnh trĩ nhưng rất dễ bị nhầm lẫn với những bệnh lý khác.

Nguyên nhân gây ra trĩ ngoại

Những thói quen hoặc sinh hoạt hàng ngày dưới đây đều là nguyên nhân gây bệnh trĩ ngoại. Đó là:

  • Thói quen ít vận động: Thói quen ngồi, đứng quá lâu, hạn chế vận động, thường xuyên mang vác vật nặng.
  • Táo bón kéo dài: Tình trạng táo bón, nghĩa là phân khô cứng gây khó đi cầu. Khi đó phải rặn nhiều gây gia tăng áp lực tĩnh mạch trĩ kéo dài, hơn nữa sẽ khiến cho cơ vòng thắt hậu môn cũng giãn ra theo, gây ra bệnh trĩ ngoại.
  • Chế độ dinh dưỡng: Thói quen ăn uống thiếu các chất xơ, ăn quá nhiều đồ cay nóng như bia, rượu, ớt hạt tiêu… Từ đó gây ra tình trạng táo bón và làm giãn phình tĩnh mạch trĩ, cùng với đó dẫn tới bệnh trĩ ngoại.
  • Thói quen đại tiện: Nhiều người thường có thói quen khi đi đại tiện ngồi lâu, đọc sách, chơi game, xem phim… Chính điều này tạp áp lực lên thành hậu môn, gây co giãn vùng tĩnh mạch tạo điều kiện cho bệnh trĩ ngoại phát triển.
  • Vận động mạnh: Thường xảy ra ở những vận động viên đua xe, cử tạ hay những người hay phải lao động nặng, mang vác đồ vật nặng.
  • Mắc các bệnh liên quan: Một số người bệnh mắc phải bệnh toàn thân như rối loạn đường tiêu hóa, bệnh hô hấp ( hen phế quản, viêm phế quản, giãn phế quản)… Theo đông y, những bệnh này đều gây ra khí yếu gây ra bệnh trĩ ngoại.
  • Phụ nữ mang thai và sau khi sinh đẻ: Những phụ nữ mang thai rất dễ bị táo bón, sức khỏe cũng yếu hơn, đồng nghĩa là hệ thống tĩnh mạch cũng giảm đi. Hơn nữa, thai càng lớn sẽ càng chèn ép gây cản trở việc lưu thông máu tới vùng tĩnh mạch chủ dưới. Khi sinh để theo cách tự nhiên, động tác rặn sẽ đưa thai ra bên ngoài vô tình gây tăng áp lực tĩnh mạch trĩ quá mức, cũng khiến cho bệnh trĩ ngoại nặng hơn.

Chẩn đoán trĩ ngoại và phân độ các cấp bệnh

Khi có những triệu chứng của bệnh trĩ ngoại, người bệnh nên tới thăm khám tại các cơ sở y tế uy tín để được tư vấn tình trạng, phân loại, chẩn đoán và phương pháp điều trị bệnh cụ thể.

Chẩn đoán bệnh trĩ ngoại

Các chuyên gia y tế thường có thể chẩn đoán bệnh trĩ đơn giản bằng cách kiểm tra khu vực ở vùng trực tràng, nhất là ở bệnh trĩ ngoại. Những phương pháp phổ biến khác có thể giúp bác sĩ chẩn đoán bệnh bao gồm: Xét nghiệm tìm máu ở bên trong phân, soi đại tràng bằng phương pháp sigma, sọi hậu môn.

Phân loại bệnh trĩ ngoại

Bệnh được phân thành 4 cấp độ khác nhau
Bệnh được phân thành 4 cấp độ khác nhau

Bệnh trĩ ngoại được phân ra thành 4 giai đoạn tương ứng với 4 cấp độ điển hình như sau:

  • Trĩ ngoại cấp độ 1: Búi trĩ nhô ra bên ngoài hậu môn, có thể sờ thấy và cảm nhận được.
  • Trĩ ngoại cấp độ 2: Búi trĩ nhô hẳn ra ngoài hậu môn cùng với đó các búi tĩnh mạch ngoằn ngoèo.
  • Trĩ ngoại cấp độ 3: Búi trĩ thường phát triển to, làm nghẹt, tắc lại ở vùng hậu môn, di chuyển gây đau đớn và có thể gây chảy máu.
  • Trĩ ngoại cấp độ 4: Búi trĩ bị viêm nhiễm, lở loét và bị sưng lên kèm theo các triệu chứng ngứa ngáy vô cùng khó chịu.

Việc phân loại các giai đoạn cấp độ bệnh trĩ ngoại bên trên chỉ mang tính chất tương đối, cấp độ càng cao thì việc điều trị cũng khó khăn hơn và tốn kém hơn rất nhiều. Thông qua giai đoạn bệnh cùng với biểu hiện kèm theo mà người bệnh có thể dễ dàng đưa ra những biện pháp điều trị thích hợp. Ở cấp độ 1 và 2 phương pháp điều trị chủ yếu đến từ nội khoa, nhưng khi sang giai đoạn 3, 4 cần có sự can thiệp từ ngoại khoa.

Cách phòng ngừa và điều trị trĩ ngoại

Phòng ngừa bệnh trĩ ngoại là điều nên làm khi không muốn bệnh ngày càng nặng thêm.

Phòng ngừa bệnh trĩ ngoại

Ăn uống khoa học

  • Không nên ăn quá nhiều chất béo và chất bột mà thay vào đó chuyển sang bổ sung rau, củ quả và nhiều chất xơ trong mỗi bữa ăn hàng ngày. Dùng quá nhiều chất béo là nguyên nhân gây ra táo bón sớm nhất và rất dễ mắc phải bệnh trĩ ngoại.
  • Theo nhiều chuyên gia y tế để phòng ngừa bệnh, nên có chế độ dinh dưỡng hợp lý, cân bằng dưỡng chất nhất là rau củ quả tươi để giúp cho hệ tiêu hóa được tốt hơn và giảm nguy cơ mắc bệnh hiệu quả.
Ăn uống khoa học là giải pháp phòng ngừa trĩ ngoại hiệu quả
Ăn uống khoa học là giải pháp phòng ngừa trĩ ngoại hiệu quả

Tập đi đại tiện đều đặn

  • Mỗi ngày cần tập đại tiện vào một giờ nhất định, đồng thời tránh những hoạt động cá nhân khác làm kéo dài thời gian đi vệ sinh. Nhờ đó sẽ giảm thiểu phát triển bệnh trĩ ngoại.

Không nên đứng hoặc ngồi quá lâu

  • Nếu công việc của bạn bắt buộc ngồi hoặc đứng một chỗ như nhân viên văn phòng, công nhân may, nhân viên thu ngân… thì cứ sau khoảng từ 1 – 2 tiếng nên cố gắng đi lại để mạch máu luôn được lưu thông, phòng ngừa bệnh trĩ xảy ra.

Vệ sinh hậu môn sạch sẽ

  • Vùng hậu môn là nơi chứa nhiều vi khuẩn lây bệnh. Cho nên, mọi người cần vệ sinh sạch sẽ bằng nước ấm hàng ngày hoặc sau khi đi vệ sinh. Cần phải giữ cho vùng hậu môn luôn sạch sẽ và khô thoáng để tránh bị nhiễm trùng, từ đó giảm thiểu phát triển bệnh trĩ ngoại bức bối.

Cách điều trị trĩ ngoại hiệu quả

Tùy vào từng tình trạng, giai đoạn của bệnh trĩ ngoài mà người bệnh có thể lựa chọn những cách điều trị khác nhau:

Cách điều trị trĩ ngoại tại nhà

Bệnh trĩ ở giai đoạn nhẹ thường dễ dàng kiểm soát và chữa trị tại nhà bằng các phương pháp như sau:

  • Sử dụng lá vông: Đây là một cây mọc hoang, nhưng lại có tác dụng điều trị bệnh trĩ vô cùng tốt. Theo đông y, lá vông có tính sát khuẩn, chống viêm nhiễm cao, do đó các triệu chứng của bệnh trĩ sẽ được làm dịu đi, mang lại một sự thoải mái cho người mắc bệnh.
  • Sử dụng dầu dừa: Đây cũng là một trong những phương pháp chữa bệnh trĩ ngoại hiệu quả. Ngoài công dụng là nguyên liệu chăm sóc sắc đẹp cho phụ nữ thì còn có tác dụng giảm các triệu chứng do bệnh trĩ gây ra.
  • Sử dụng mật ong: Mật ong có tác dụng điều trị bệnh trĩ hiệu quả, nhờ vào những thành phần trong mật ong giúp giảm thiểu sự sưng phồng ở các búi trĩ ngoại.
  • Sử dụng lá ổi: Theo dân gian trong lá ổi có vị chát, lành tính có khả năng co mạch, sát trùng cùng với vết thương. Ngoài ra, ăn lá ổi còn hỗ trợ đường tiêu hóa, nhuận tràng do đó chúng có thể chữa bệnh trĩ ngoại vô cùng tốt.
Cách chữa trị ngoại với búp lá ổi
Cách chữa trị ngoại với búp lá ổi

Điều trị bệnh trĩ ngoại tại bệnh viện

Nếu như bệnh trĩ ngoại đã chuyển biến sang giai đoạn nặng, người bệnh cần phải điều trị bằng phẫu thuật để loại bỏ, giảm kích thước của búi trĩ. Theo khảo sát và nghiên cứu của warren D. Hansen tới từ Khoa y – Đại học Nebraska, những phương pháp phẫu thuật gồm có:

  • Thắt vòng cao su: Bác sĩ sẽ sử dụng một vòng cao su để thắt lấy đáy búi trĩ. Nút thắt sẽ ngăn ngừa máu lưu thông tới búi trĩ, từ đó làm cho búi trĩ nhỏ lại.
  • Chích xơ: Đây là phương pháp được phát triển từ năm 1916 và Terrell là người có công đầu tiên đưa phương pháp chích trĩ chuyển sang phương pháp trị bệnh trĩ căn bản khoa học. Các bác sĩ sẽ tiêm một lượng dung dịch hóa chất vào trong mạch máu để giúp co lại các búi trĩ của người mắc bệnh trĩ ngoại.
  • Quang đông hồng ngoại: Bác sĩ sẽ sử dụng nhiệt để thu nhỏ vùng búi trĩ.
  • Phẫu thuật cắt búi trĩ: Bác sĩ sẽ thực hiện cắt búi trĩ nếu như chúng quá lớn và những phương pháp khác không còn hiệu quả.

Thống kê và nghiên cứu về bệnh trĩ ngoại

Bệnh trĩ ngoại là bệnh thường hay gặp ở nhiều nước trên thế giới. Nhiều thống kê quốc tế chỉ ra rằng tỷ lệ bệnh ở người trên 50 tuổi là 50% và có khoảng 5% dân số mắc phải bệnh trĩ.

Tại Việt Nam, chưa có thống kê về dịch tễ học của bệnh trĩ đầy đủ. Tuy nhiên, thông qua số người bệnh điều trị tại bệnh viện cùng các bệnh lý như viêm đại tràng, lỵ, thì chắc chắn bệnh trĩ cũng xuất hiện nhiều trong cộng đồng.

Ví dụ: Tại bệnh viện đa khoa Cần Thơ, trong 5 năm từ 1 – 1997 đến 12 – 2001 có tới 156 người mắc bệnh trĩ ngoại được điều trị theo phương pháp ngoại khoa.

Bệnh thường hay xảy ra ở những người lớn tuổi, rất ít gặp ở trẻ em. Tỷ lệ bệnh trĩ xảy ra ở đàn ông gấp đôi phụ nữ.

Có rất nhiều công trình nghiên cứu về bệnh trĩ ngoại được phổ biến trên thế giới trong đó phải kể tới đó là:

  • Phẫu thuật Milligan – Morgan được áp dụng để cắt riêng lẻ các búi trĩ, tuy nhiên phương pháp này vẫn chưa đạt hiệu quả với bệnh trĩ ngoại.
  • Phẫu thuật Whitehead cổ điển giúp đẩy lùi bệnh trĩ ngoại. Tuy nhiên để lại nhiều biến chứng, di chứng sau khi mổ.
  • Công trình nghiên cứu cắt bỏ trĩ vòng bằng dụng cụ tự tạo của Nguyễn Văn Xuyên. Mục đích ứng dụng phẫu thuật Toupet để điều trị bệnh trĩ ngoại. Đánh giá kết quả của phẫu thuật Toupet. Dần dần sẽ đưa ra những kinh nghiệm trong việc áp dụng điều trị.

Hy vọng với những thông tin bổ ích bên trên sẽ giúp cho người bệnh biết thêm được kiến thức về bệnh trĩ ngoại, đồng thời có phương pháp phòng ngừa và điều trị bệnh trĩ hiệu quả nhất.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *